Albert Agarunov Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı

Albert Aqarunov Tankçı · Şuşanın müdafiəçisi

25 aprel 1969 8 may 1992

«Bu mənim torpağımdır. Başqa vətənim yoxdur və onu qorumalıyam».

Albert Agarunov
Əsl kadr. ANS telekanalına müsahibə, 1992-ci ilin may ayının əvvəli — həlak olmasına bir neçə gün qalmış.
Aşağı sürüşdür

O kim idi

İyirmi üç yaş. Doqquz vurulmuş tank. Bir ölməz ad.

Bakının Əmircan qəsəbəsindən olan dağ yəhudisi — könüllü cəbhəyə getdi və Şuşanı qoruyaraq həlak oldu. Azərbaycan onu Milli Qəhrəman adlandırdı, dəfnində isə həm imamlar, həm də ravvinlər dua etdi.

23
il ömür sürdü
№533
T-72 tankının bort nömrəsi
9
düşmən tankı vurdu ekipajı
1992
ölümündən sonra — Milli Qəhrəman

Həyatı

Torna dəzgahından komandir bürcünə

Albert Aqarunoviç Aqarunov 1969-cu il aprelin 25-də Bakının Suraxanı rayonunun Əmircan qəsəbəsində — kökləri Quba və Qırmızı Qəsəbəyə bağlı dağ yəhudisi ailəsində doğulub. Atası Aqarun neftçi idi, anası Lio on övlad böyütmüş və «Qəhrəman Ana» adını daşıyırdı. Albert ən kiçik övlad idi.

O, Bakının 154 saylı məktəbində səkkiz sinif oxuyub, peşə məktəbində traktorçu ixtisasına yiyələnib və maşınqayırma zavodunda tornaçı işləyib. Musiqi məktəbində truba çalırdı — böyük bir ailənin fəhlə oğlunun adi, dinc həyatı.

1987–1989-cu illərdə Albert Gürcüstanda Sovet Ordusunda xidmət edib, tank komandiri və kiçik çavuş olub, «Qvardiya» və «Sovet Ordusunun əlaçısı» döş nişanlarına layiq görülüb. Qayıdandan sonra yenidən Suraxanı zavodunda dəzgah arxasına keçib.

Qarabağ müharibəsi başlayanda Albert könüllü yazıldı. Əmrlə yox, vicdanla. Jurnalistlərin «bir yəhudini Azərbaycan torpağını qorumağa nə vadar edir?» sualına o sadəcə cavab verdi: «Mən bu torpaqda yaşayıram, burada doğulmuşam, burada yaşayıram — başqa heç nə məcbur etmir».

Ona bort nömrəsi 533 olan T-72 tankı etibar edildi. Tank bölməsinin tərkibində o, Şuşa istiqamətində — Xankəndi, Daşaltı, Cəmilli ətrafında vuruşdu. Komandir Hacı Əzimovun sözlərinə görə, onun ekipajı doqquz tank və yeddi piyada döyüş maşınını məhv etdi. O, düşmən texnikasının bir yerə toplanmasını gözləyib bir atışla dəqiq vururdu.

Albert Agarunov
Albert Aqarunov öz tankının yanında. Qalan az saylı kadrlardan biri.

8 may 1992

Şuşa uğrunda son döyüş

Səhər tezdən, bölmə komandirinin əmri ilə Albert tankını Şuşanın ətrafındakı döyüşə apardı. Bu gün həm şəhərin, həm də onun son günü oldu.

01

Səhər açılanda Albert 533 nömrəli tankı Şuşa yaxınlığındakı mövqelərə — müdafiənin ən çətin sahəsinə çıxarır.

02

Tank dueli zamanı o, Qaqik Avşaryanın komandanlıq etdiyi 442 nömrəli erməni T-72 tankını, ardınca isə daha bir döyüş maşınını vurur.

03

Lyukdan qalxır — küçədə, onun vurduğu texnikanın yanında qalan həlak olmuş Azərbaycan döyüşçülərinin cəsədlərini çıxarmaq üçün.

04

Erməni snayperinin gülləsi düz ürəyindən dəyir. Albertin cəmi iyirmi üç yaşı vardı.

05

Şuşa həmin gün düşdü. Amma onun adı sırada qaldı: o vaxtdan Azərbaycan tankçıları öz maşınlarına «Albert» adı verdilər.

Onun sözləri

Tərcüməyə ehtiyacı olmayan səs

Bu mənim torpağımdır. Burada doğulmuşam, burada yaşayıram — onu qorumağa məni başqa heç nə məcbur etmir.

Albert Aqarunov — ANS telekanalına müsahibədən, may 1992

5 000 000 ₽

Bir tankçının başına düşmən beş milyon rubl mükafat qoymuşdu. Belə qiymət yalnız həqiqətən qorxulan adamın başına qoyulur.

Canlı səs

Yeganə müsahibə

ANS interview, Albert Agarunov, 1992 Müsahibəyə bax

Həlak olmasından bir qədər əvvəl, 1992-ci ilin may ayının əvvəlində Albert yeganə müsahibəsini ANS telekanalına verdi. Onu əfsanəvi hərbi jurnalist Çingiz Mustafayev çəkmişdi. Bir neçə gün sonra Albert həyatdan getdi.

Video YouTube-da açılacaq

Yol

Qısa bir ömrün salnaməsi

25 aprel 1969

Əmircan qəsəbəsində (Bakı) dağ yəhudisi ailəsində doğulub. On övladın ən kiçiyi.

1976–1984

154 saylı məktəb. Peşə məktəbi. Musiqi məktəbində truba sinfi. Tornaçı işi.

1987–1989

Gürcüstanda Sovet Ordusunda xidmət. Tank komandiri, kiçik çavuş.

1991-ci ilin qışı

Könüllü cəbhəyə gedir. T-72 №533 tankını alır.

1992-ci ilin yazı

Xankəndi, Daşaltı, Cəmilli ətrafında döyüşlər. Doqquz tank və yeddi PDM vurulur.

8 may 1992

Şuşa döyüşündə snayper gülləsindən həlak olur. 23 yaşı vardı.

7 iyun 1992

№833 fərmanı ilə Albert Aqarunova ölümündən sonra Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adı verilir.

2019

Bakıda xalq rəssamı Ömər Eldarovun əsəri olan abidə açılır.

·

Bir qəhrəman, iki dua

Azərbaycan uğrunda həlak olmuş bu yəhudini son mənzilə həm imamlar, həm də ravvinlər yola saldı. Şəhidlər Xiyabanındakı məzar üzərində iki dinin duaları səsləndi.

Xatirə

Azərbaycan Alberti necə xatırlayır

🎖️

Milli Qəhrəman

Ad 1992-ci il 7 iyun tarixli №833 fərmanı ilə ölümündən sonra verilib. Sonradan — «Vətən oğlu» ordeni (2014) və «Azi Aslanov» medalı (2016).

🗿

Bakıdakı abidə

2019-cu ildə Nərimanov rayonunda Azərbaycanın xalq rəssamı Ömər Eldarovun əsəri olan abidə ucaldıldı.

🏫

Adını daşıyan məktəb

Albertin oxuduğu Əmircandakı 154 saylı məktəb onun adını daşıyır; orada təzə güllərlə bəzədilən xatirə guşəsi var.

🪧

Albert küçələri

Onun adı Bakıda və dağ yəhudilərinin tarixi mərkəzi olan Quba yaxınlığındakı Qırmızı Qəsəbədə küçələrə verilib.

⚙️

533 nömrəli tank

Onun 533 bort nömrəli T-72 tankı Bakıdakı Hərb Tarixi Muzeyində nümayiş etdirilir.

Zireh üzərində «Albert»

Onun həlakından sonra Azərbaycan tankçıları onun şərəfinə maşınlarına bir ad yazdılar — «Albert».

🕯️

Muzey və anım günü

2004-cü ildə Bakının «Xabad Or-Avner» yəhudi məktəbində Albertin muzeyi açıldı. Hər il aprelin 25-də, onun doğum günündə anım mərasimləri keçirilir.